Bệnh Lupus

Bệnh Lupus

Lupus là một căn bệnh xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các mô và cơ quan của chính người bệnh, gọi là bệnh tự miễn (autoimmune disease). Viêm do lupus có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể, bao gồm khớp, da, thận, tế bào máu, não, tim và phổi của bệnh nhân.

Khi nói về bệnh lupus, đa số mọi người nghĩ đến bệnh lupus ban đỏ hệ thống. Thật tế có đến 4 loại bệnh lupus:

  • Lupus ban đỏ hệ thống (Systemic lupus erythematosus): đây là dạng lupus phổ biến nhất.
  • Bệnh lupus ở da (Cutaneous lupus): một dạng lupus chỉ giới hạn ở da.
  • Bệnh lupus do thuốc (Drug-induced lupus): một bệnh giống lupus gây ra bởi một số loại thuốc dùng trong thời gian dài.
  • Bệnh lupus ở trẻ sơ sinh (Neonatal lupus): một tình trạng hiếm gặp ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh của những phụ nữ mắc bệnh lupus.

Dấu hiệu lupus ban đỏ

Dấu hiệu đặc trưng nhất của bệnh lupus là phát ban trên khuôn mặt giống như cánh của một con bướm mọc trên cả hai má, xảy ra ở đa số bệnh nhân nhưng không phải tất cả các trường hợp bệnh lupus đều có dấu hiệu này.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh lupus mà bệnh nhân gặp phải sẽ phụ thuộc vào cơ quan nào trong cơ thể bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này. Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến nhất bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Sốt
  • Đau khớp, cứng khớp và sưng tấy
  • Phát ban hình cánh bướm trên mặt bao phủ má và sống mũi hoặc phát ban ở những nơi khác trên cơ thể
  • Các tổn thương da xuất hiện hoặc trầm trọng hơn khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
  • Ngón tay và ngón chân chuyển sang màu trắng hoặc xanh khi tiếp xúc với khí lạnh hoặc khi bị căng thẳng
  • Hụt hơi
  • Đau ngực
  • Khô mắt
  • Nhức đầu, lú lẫn và mất trí nhớ
triệu chứng lupus

Nguyên nhân

Vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ra bệnh lupus, nhưng bệnh lupus và các loại bệnh tự miễn khác thường do di truyền trong gia đình. Các chuyên gia cũng cho rằng bệnh cũng có thể gây ra bởi một số hormone (như estrogen) hoặc các tác nhân từ môi trường. Tác nhân môi trường là thứ bên ngoài cơ thể có thể gây ra triệu chứng của bệnh, hoặc làm cho bệnh trở nên tồi tệ hơn.

  • Ánh sáng mặt trời: Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể gây ra các tổn thương trên da lupus.
  • Nhiễm trùng: Bị nhiễm trùng có thể khởi phát bệnh lupus hoặc gây tái phát ở một số người.
  • Dùng một số loại thuốc: Lupus có thể được kích hoạt bởi một số loại thuốc huyết áp, thuốc chống co giật và thuốc kháng sinh. Những người bị bệnh do thuốc thường sẽ khỏi bệnh khi họ ngừng dùng thuốc. Hiếm khi các triệu chứng của lupus vẫn tồn tại ngay cả sau khi ngừng thuốc.

Đối tượng nguy cơ cao

  • Phụ nữ từ 15 đến 44 tuổi.
  • Một số nhóm chủng tộc hoặc dân tộc, bao gồm người Mỹ gốc Phi, người Mỹ gốc Á, người Tây Ban Nha /Latino, người Mỹ bản địa hoặc người dân đảo Thái Bình Dương.
  • Có thành viên trong gia đình mắc bệnh lupus hoặc bệnh tự miễn khác.

Chẩn đoán bệnh

Chẩn đoán bệnh cần sự kết hợp giữa xét nghiệm máu và nước tiểu, dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nhân, và kết quả khám sức khỏe.

Các xét nghiệm máu và nước tiểu có thể bao gồm:

  • Công thức máu: đo số lượng tế bào hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu cũng như lượng hemoglobin, một loại protein trong hồng cầu. Kết quả có thể cho thấy tình trạng thiếu máu, thường xảy ra ở bệnh lupus. Số lượng bạch cầu hoặc tiểu cầu thấp cũng có thể xảy ra trong bệnh lupus.
  • Tốc độ lắng của hồng cầu: xác định tốc độ tế bào hồng cầu lắng xuống đáy ống nghiệm trong một giờ. Tốc độ nhanh hơn bình thường có thể là do bệnh lupus, nhiễm trùng, một tình trạng viêm khác hoặc ung thư.
  • Đánh giá chức năng thận và gan: xét nghiệm máu có thể kiểm tra thận và gan của người bệnh đang hoạt động như thế nào. Lupus có thể ảnh hưởng đến các cơ quan này.
  • Phân tích nước tiểu: kiểm tra mẫu nước tiểu của bệnh nhân có thể cho thấy mức protein hoặc tế bào hồng cầu trong nước tiểu tăng lên, điều này có thể xảy ra nếu bệnh lupus đã ảnh hưởng đến thận.
  • Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA test): xét nghiệm dương tính đối với sự hiện diện của các kháng thể này – do hệ thống miễn dịch của bệnh nhân tạo ra – cho thấy hệ thống miễn dịch đang được kích thích. Nếu có kết quả dương tính với ANA, bác sĩ có thể tư vấn bệnh nhân làm thêm một số xét nghiệm kháng thể khác.

Nếu bác sĩ nghi ngờ rằng bệnh đang ảnh hưởng đến phổi hoặc tim của người bệnh, bác sĩ có thể đề nghị thực hiện thêm chẩn đoán hình ảnh, như chụp X-quang phổi và siêu âm tim.

Điều trị bệnh lupus 

Điều trị bệnh tùy thuộc vào các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nhân. Việc xác định điều trị và dùng loại thuốc nào cần phải được bác sĩ tư vấn rõ ràng về những lợi ích và rủi ro của phương pháp điều trị lựa chọn.

Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm:

  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)
  • Thuốc trị sốt rét
  • Thuốc corticoid
  • Thuốc ức chế miễn dịch
  • Thuốc sinh học: Belimumab có thể làm giảm triệu chứng lupus. Tác dụng phụ bao gồm buồn nôn, tiêu chảy và nhiễm trùng, tình trạng trầm cảm trở nên tồi tệ hơn cũng có thể xảy ra. Rituximab có thể có lợi cho một số bệnh nhân mà các loại thuốc khác không cải thiện được, các tác dụng phụ bao gồm phản ứng dị ứng với truyền tĩnh mạch và nhiễm trùng.

Biến chứng

Viêm do lupus có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm:

  • Thận: Bệnh lupus có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng, và suy thận là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở những người mắc bệnh lupus.
  • Não bộ và hệ thần kinh trung ương: Nếu não bị ảnh hưởng bởi bệnh lupus, bệnh nhân có thể bị đau đầu, chóng mặt, thay đổi hành vi, vấn đề về thị lực và thậm chí là đột quỵ hoặc co giật. Nhiều người mắc bệnh lupus gặp vấn đề về trí nhớ và có thể gặp khó khăn khi diễn đạt suy nghĩ của họ.
  • Máu và mạch máu: Lupus có thể làm giảm số lượng tế bào hồng cầu khỏe mạnh dẫn đến thiếu máu, làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc đông máu. Nó cũng có thể gây bệnh viêm mạch máu.
  • Phổi: Mắc bệnh lupus làm tăng khả năng bị viêm niêm mạc khoang ngực, có thể khiến người bệnh thở đau đớn. Chảy máu vào phổi và viêm phổi cũng có thể xảy ra.
  • Tim: Lupus có thể gây viêm cơ tim, động mạch hoặc màng tim của bạn. Nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đau tim cũng tăng lên rất nhiều.
bien chung benh lupus

Mắc bệnh lupus cũng làm tăng nguy cơ:

  • Nhiễm trùng
  • Ung thư
  • Mô xương chết, dẫn đến các vết gãy nhỏ trong xương
  • Các biến chứng khi mang thai: Phụ nữ mắc bệnh lupus có nguy cơ sẩy thai cao hơn, đồng  làm tăng nguy cơ cao huyết áp khi mang thai và sinh non. Để giảm nguy cơ mắc các biến chứng này, bác sĩ thường khuyên bệnh nhân nên trì hoãn việc mang thai cho đến khi bệnh được kiểm soát trong ít nhất sáu tháng.

Câu hỏi cho bác sĩ

Trước cuộc hẹn với bác sĩ, bệnh nhân nên chuẩn bị các nội dung sau:

  • Các triệu chứng của mình bắt đầu khi nào?
  • Có bất cứ điều gì dường như kích hoạt các triệu chứng của mình?
  • Cha mẹ hoặc anh chị em trong gia đinh có ai bị lupus hoặc các rối loạn tự miễn dịch khác không?
  • Có đang dùng thuốc và thực phẩm chức năng nào thường xuyên?

Một số câu hỏi để hỏi bác sĩ như:

  • Những nguyên nhân có thể gây ra các triệu chứng hoặc tình trạng của tôi là gì?
  • Những xét nghiệm nào giúp chẩn đoán bệnh chính xác?
  • Có bất kỳ phương pháp điều trị hoặc thay đổi lối sống nào có thể giúp các triệu chứng của tôi được cải thiện không?

Nếu đang cân nhắc việc mang thai, bệnh nhân hãy thảo luận thật kỹ với bác sĩ về vấn đề này. Một số loại thuốc không thể được sử dụng nếu bệnh nhân đang mang thai.

Phòng khám Nội Thận

Phòng khám Nội thận tại Bệnh viện Đức Khang quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên gia đầu ngành về, Nội tổng quát và Nội thận. Các bác sĩ không chỉ giỏi chuyên môn mà còn tận tâm với người bệnh, dành nhiều thời gian tư vấn, giải thích rõ ràng về bệnh tình cho người bệnh hiểu.

Bệnh viện Đức Khang nổi bật với các dịch vụ thăm khám, tầm soát, và điều trị tất cả các bệnh lý về Nội thận như suy thận cấpsuy thận mạn,  suy thận giai đoạn cuối,  lupus ban đỏ,  viêm cầu thậnhội chứng thận hư,  nhiễm trùng thận,  và theo dõi sau ghép thận.

BS CKII Phạm Thị Chải là cây đại thụ trong chuyên khoa Nội thận tại TP. HCM, cùng với BS CKII Nguyễn Thị Thu Hà, các bác sĩ đều đã từng có nhiều năm kinh nghiệm khám và điều trị tất cả các bệnh lý về thận tại bệnh viện Chợ Rẫy.

Đội ngũ bác sĩ

Bs CKII Trịnh Thanh Mai

BS CKII Trịnh Thanh Mai

Trưởng Khoa Khám Bệnh
Khoa Khám Bệnh, Phòng khám nội tổng hợp, Phòng khám tim mạch
BS CKII Phạm Thị Chải

BS CKII Phạm Thị Chải

Bác Sĩ Nội Thận
Khoa Khám Bệnh, Phòng khám nội thận
BS CKII Nguyễn Thị Thu Hà

BS CKII Nguyễn Thị Thu Hà

Bác Sĩ Nội Thận
Khoa Khám Bệnh, Phòng khám nội thận

Đặt hẹn với Phòng khám Nội Thận

 Điền thông tin vào phiếu đặt hẹn TẠI ĐÂY

 Gọi vào Hotline Bệnh Viện 0903.056.132

 Trực tiếp đến đăng ký khám tại Bệnh viện Đức Khang

500 Ngô Gia Tự, P9, Q5, TP. HCM (cổng số 1)

129A Nguyễn Chí Thanh, P9, Q5, TP. HCM (cổng số 2)

Nguồn tham khảo
  1. What is lupus. The Lupus Foundation of America. Available at: https://www.lupus.org/resources/what-is-lupus .Accessed April 25, 2022.
  2. Lupus. Mayo Clinic website. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lupus/symptoms-causes/syc-20365789 .Accessed April 25, 2022.
Quay lại
Chia sẻ:

Bài Viết Liên Quan