Tổn thương dây thanh lành tính là các khối tăng sinh không phải ung thư có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên dây thanh. Khối u này có thể là hạt xơ (nodule), polyp và nang dây thanh (cyst).
Polyp dây thanh là khối u lành tính của dây thanh, hình thành do viêm, phù nề, xuất huyết hoặc lạm dụng giọng nói. Bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến giọng nói, nếu không điều trị dứt điểm có thể dẫn đến khàn tiếng kéo dài từ đó ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống.
Định nghĩa Polyp dây thanh
Polyp dây thanh thường xuất hiện ở 1/3 giữa dây thanh âm và thường một bên. Polyp kích thước to bằng hạt đậu, thường có cuống và bề mặt nhẵn bóng màu trắng hồng.
Polyp dây thanh là kết quả của tổn thương cấp tính gây phù nề từ các nguyên nhân khác nhau như: viêm thanh quản không điều trị triệt để, nói nhiều và nói to, lạm dụng giọng nói do nghề nghiệp (giảo viên, ca sĩ, hướng dẫn viên…), trào ngược dạ dày thực quản, dị ứng thanh quản mạn tính do chất kích thích (khói công nghiệp, khói thuốc lá).
Triệu chứng nhận biết polyp dây thanh
Bệnh nhân thường đến khám với lý do khàn tiếng kéo dài hoặc thay đổi giọng nói (giọng nói yếu ớt, nói nhanh mệt, hụt hơi) hoặc có thể khó thở ở giai đoạn muộn.
Triệu chứng vướng họng cũng xảy ra ở những polyp có cuống do polyp di động theo hoạt động đóng mở dây thanh. Từ đó, bệnh nhân thường xuyên khạc nhổ càng làm cho polyp phù nề và tổn thương dây thanh gây khàn tiếng nặng.
Mức độ nặng nhẹ của triệu chứng phụ thuộc vào kích thước polyp.
Chẩn đoán polyp dây thanh
Nội soi thanh quản là phương tiện dễ tiếp cận và đáng tin cậy trong chẩn đoán polyp dây thanh với hình ảnh khối tròn nhẵn màu trắng hồng, xuất hiện ở 1/3 giữa dây thanh.
Ngoài ra, nội soi còn giúp bác sĩ tìm ra các nguyên nhân đi kèm (trào ngược dạ dày thực quản, viêm họng mạn…), đánh giá kích thước polyp và độ di động dây thanh. Từ đó đưa ra được hướng điều trị hiệu quả nhất cho bệnh nhân.
Các phương pháp điều trị
1. Điều trị không phẫu thuật
Đối với các polyp nhỏ, điều trị nội khoa bảo tồn là sự lựa chọn đầu tiên, bao gồm:
- Nghỉ ngơi, hạn chế nói chuyện hoặc nói to.
- Âm ngữ trị liệu với các chuyên viên.
- Điều trị thuốc kháng viêm corticoid tại chổ/toàn thân
- Điều trị các bệnh lý nguyên nhân như: kháng sinh trong nhiễm trùng, trào ngược dạ dày thực quản, dị ứng, viêm xoang
- Thay đổi sinh hoạt, tránh xa rượu bia, thuốc lá và cách chất kích ứng.
2. Điều trị phẫu thuật
Phẫu thuật nội soi cắt polyp dây thanh được đặt ra khi thất bại với điều trị ban đầu hoặc polyp có kích thước lớn thì phẫu thuật sẽ mang lại kết quả tốt.
Phẫu thuật nội soi vi phẫu thanh quản cắt polyp là phương pháp điều trị triệt để và nhanh chóng nhất.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần nghỉ ngơi hạn chế nói chuyện trong khoảng từ 5-7 ngày, sau đó luyện giọng dần. Tránh khạc nhổ gây chảy máu. Bệnh nhân cần duy trì thói quen sống lành mạnh và điều trị trào ngược dạ dày thực quản nếu có. Những thay đổi lối sống tích cực và tái khám nội soi định kỳ sẽ ngăn ngừa tái phát polyp dây thanh.
Polyp dây thanh là một bệnh lý lành tính nhưng gây nhiều cản trở trong sinh hoạt hằng ngày. Polyp dây thanh có thể điều trị dứt điểm bằng thuốc nếu được phát hiện sớm qua thăm khám. Do đó, khi người bệnh có triệu chứng khàn tiếng kéo dài >2 tuần, điều trị không khỏi thì cần được đến cơ sở y tế để thăm khám toàn diện.
- Tìm hiểu thêm về dịch vụ: Nội soi tai mũi họng
Nguồn tham khảo
- Cleveland Clinic. (2022, December 29). Vocal Cord Lesions: Causes, Symptoms & Treatment. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15424-vocal-cord-lesions-nodules-polyps-and-cysts
