Viêm tai giữa – Triệu chứng và cách điều trị

Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa (otitis media)  là tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng ở tai giữa (khoang phía sau của màng nhĩ, được kết nối với cổ họng bằng vòi nhĩ – Eustachian tube). Viêm tai giữa có thể xảy ra do cảm lạnh, đau họng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp. Vi khuẩn gây bệnh viêm tai giữa phổ biến nhất là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, và Moraxella catarrhalis.

Viêm tai giữa xuất hiện ở mọi lứa tuổi, thường gặp ở trẻ em nhiều hơn người lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do bệnh lý từ mũi họng gây ảnh hưởng đến sức nghe của tai. Nếu được điều trị sớm và đúng cách, bệnh sẽ khỏi và không để lại biến chứng. Ngược lại, bệnh có thể gây những biến chứng như thủng màng nhĩ, viêm tai xương chũm, liệt dây thần kinh VII, viêm não-màng não nguy hiểm đến tính mạng.

Phân loại bệnh

Bệnh viêm tai giữa có thể phân thành 3 loại:

1. Viêm tai giữa cấp: là tình trạng viêm tai giữa xảy ra đột ngột, gây sưng tấy và tấy đỏ. Chất dịch và chất nhầy bị ứ lại bên trong tai khiến người bệnh bị sốt và đau tai.
2. Viêm tai giữa có ứ dịch: chất dịch và chất nhầy tiếp tục bị tích tụ trong tai giữa sau khi tình trạng nhiễm trùng ban đầu thuyên giảm. Người bệnh có thể có cảm giác đầy tai, thính giác có vấn đề, hoặc có thể không có triệu chứng gì.
3. Viêm tai giữa mãn tính có ứ dịch: chất dịch vẫn còn trong tai giữa trong một thời gian dài hoặc tái phát nhiều lần, mặc dù không bị nhiễm trùng. Tình trạng này kéo dài khiến cơ thể khó chống lại các nhiễm trùng mới xảy ra sau này, và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thính giác của người bệnh.

Viêm tai giữa có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất là ở trẻ em. Theo tỉ lệ ước tính, cứ 4 trẻ thì sẽ có khoảng 3 trẻ mắc ít nhất một đợt viêm tai giữa trong giai đoạn khi trẻ lên 3 tuổi.

Nguyên nhân gây ra viêm tai giữa

Rối loạn chức năng vòi nhĩ do sinh lý ở trẻ em hoặc do các bệnh lý:

• Viêm mũi họng: Viêm amidan, viêm VA, viêm xoang.
• Nhiễm trùng đường hô hấp trên (cúm, sởi,..)
• Khối u vòm mũi họng, VA phì đại gây chèn ép vòi Eustache.
• Nhét bấc mũi lâu ngày, xì mũi không đúng cách,..

Viêm tai giữa thường xảy ra do sự bất thường ở vòi nhĩ (eustachian tube), một ống liên kết tai giữa với vùng cổ họng. Vòi nhĩ giúp cân bằng áp lực giữa tai ngoài và tai giữa. Khi ống này hoạt động không bình thường, nó ngăn cản sự thoát dịch từ tai giữa, gây ra sự tích tụ chất lỏng phía sau màng nhĩ. Chất dịch này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển trong tai, dẫn đến tìm trạng viêm tai. Sau đây là một số lý do khiến vòi nhĩ không hoạt động bình thường:

• Cảm lạnh hoặc dị ứng có thể dẫn đến sưng và tắc nghẽn niêm mạc mũi, họng và vòi nhĩ (sưng tấy làm ngăn cản sự thoát dịch bình thường từ tai)
• Dị tật của vòi nhĩ

Triệu chứng Viêm Tai Giữa

Mỗi bệnh nhân sẽ có những dấu hiệu viêm tai giữa khác nhau, các triệu chứng có thể bao gồm:

• Đau tai, cảm giác nặng hoặc tức trong tai.
• Ù tai, đặc biệt có thể xuất hiện tiếng ù trầm.
• Nghe kém hoặc cảm giác tai bị đầy, bí.
• Có thể kèm sốt, nghẹt mũi, chảy mũi, đau họng khi liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp.
• Trường hợp có dịch hoặc mủ ở tai giữa có thể xuất hiện dịch chảy ra từ tai.

Khi xuất hiện đau tai, ù tai, nghe kém hoặc dịch chảy từ tai, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng thăm khám và đánh giá tình trạng tai giữa. Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ tai hoặc kháng sinh khi chưa được thăm khám, vì việc lựa chọn thuốc cần phù hợp với tình trạng màng nhĩ và nguyên nhân bệnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh viêm tai giữa có gây ra biến chứng gì không?

Ngoài các triệu chứng của nhiễm trùng tai được liệt kê ở trên, viêm tai nếu không được điều trị sớm có thể dẫn đến các biến chứng sau: nhiễm trùng các bộ phận khác ở vùng đầu, mất thính lực vĩnh viễn, các vấn đề về phát triển lời nói và ngôn ngữ.

2. Làm thế nào để phòng chống bệnh viêm tai giữa ở trẻ?

Một số cách làm giảm nguy cơ viêm tai ở trẻ:

• Không hút thuốc: nghiên cứu đã chỉ ra rằng hút thuốc lá thụ động làm tăng nguy nhiễm trùng tai. Hãy đảm bảo rằng các thành viên trong gia đình không có ai hút thuốc trong nhà hoặc trong xe hơi, đặc biệt là khi có mặt của trẻ.
• Kiểm soát dị ứng: tình trạng viêm và chất nhầy do phản ứng dị ứng có thể làm tắc vòi nhĩ, tăng nguy cơ viêm  tai.
• Ngăn ngừa cảm lạnh: giảm nguy cơ mắc bệnh cảm lạnh ở trẻ trong những năm đầu đời. Không cho trẻ dùng chung đồ chơi, thức ăn, cốc uống nước hoặc đồ dùng. Rửa tay thường xuyên. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng tai đều bắt đầu bằng cảm lạnh.
• Để ý tiếng thở bằng miệng hoặc tiếng ngáy: trẻ ngáy liên tục hoặc thở bằng miệng có thể do khối adenoids lớn gây ra, góp phần gây nhiễm.
• Tiêm vaccine đầy đủ cho trẻ.

Phòng khám tai mũi họng

Phòng khám Tai mũi họng tại Bệnh viện Đức Khang là nơi thăm khám, chẩn đoán và điều trị hiệu quả bệnh viêm xoang và các bệnh lý tai mũi họng khác. Tùy thuộc vào tình trạng của từng bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng có thể phối hợp với các chuyên khoa khác, như chẩn đoán hình ảnh, thần kinh, ung bướu, ngoại khoa… để đưa ra chẩn đoán chính xác và phương hướng điều trị hiệu quả nhất cho người bệnh.

Đội ngũ bác sĩ

Đặt hẹn với Phòng khám Tai mũi họng:

 Điền thông tin vào phiếu đặt hẹn TẠI ĐÂY

 Gọi vào Hotline Bệnh Viện 0903.056.132

 Trực tiếp đến đăng ký khám tại Bệnh viện Đức Khang

129A Nguyễn Chí Thanh, Phường An Đông, TP. HCM

Nguồn tham khảo

1. Ear infection (otitis media). Symptoms & Treatment | Johns Hopkins Medicine.  https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/otitis-media
2. Ear infection (otitis media): Symptoms, causes, prevention & treatment. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/