Lọc màng bụng liên tục ngoại trú (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis – CAPD)

Vai trò của lọc màng bụng (LMB) là giúp loại trừ các chất chuyển hóa; kiểm soát lượng nước và điều hòa các chất điện giải trong cơ thể. Có 2 phương thức LMB đang dùng rộng rãi hiện nay là:

  1. Lọc màng bụng liên tục ngoại trú (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis, viết tắt là CAPD): Thực hiện liên tục 24 giờ và 7 ngày trong một tuần. Người bệnh tự thay dịch lọc 4 - 5 lần/ngày.
  2. Lọc màng bụng chu kỳ tự động (Automated Peritoneal Dialysis, viết tắt là APD): Việc lọc được thực hiện tại nhà với sự trợ giúp của máy tạo ‘chu kỳ’ giúp trao đổi dịch lọc khi ngủ. Máy tự động thay dịch chu kỳ 4 - 5 lần/đêm. Lần thay dịch mới về sáng sẽ được giữ lại trong ổ bụng.

Việc lựa chọn điều trị bằng phương thức lọc máu nào tùy vào điều kiện của từng người bệnh (lối sống, nghề nghiệp, nơi cư trú, sự hỗ trợ của gia đình và xã hội…) cũng như đảm bảo được lọc máu qua màng bụng đủ liều.

Lọc màng bụng liên tục ngoại trú (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis – CAPD)

Trong CAPD, dịch lọc luôn hiện diện trong khoang phúc mạc (ổ bụng) của người bệnh. Thông thường dịch được thay đổi 4 lần trong ngày, có thể dao động từ 3 đến 5 lần tùy vào tình trạng bệnh của từng người bệnh. Dẫn lưu dịch đã ngâm và cho dịch mới vào được thực hiện bằng tay, dưới tác dụng của trọng lực để đưa dịch vào và ra khoang phúc mạc. 

Các giai đoạn trao đổi dịch lọc màng bụng:

  • Giai đoạn 1 - Đưa dịch vào: cho dịch chưa lọc vô trùng vào ổ bụng qua ống catheter.
  • Giai đoạn 2 - Ngâm dịch: dịch được ngâm trong ổ bụng từ 4 - 6 - 8 giờ tùy nồng độ dịch.
  • Giai đoạn 3 - Xả dịch ra: dịch đã ngâm được xả ra ngoài, dịch chảy tự nhiên dưới tác dụng của trọng lực. Sau khi xả hết dịch đã ngâm, bắt đầu lại giai đoạn 1.

Hình 1 - Các giai đoạn trao đổi dịch: kết nối catheter, xả dịch đã ngâm, cho dịch mới vào

Với thao tác đơn giản, chi phí tương đối thấp, và không bị ràng buộc với máy lọc máu khiến CAPD trở thành phương thức lọc màng bụng phổ biến ở các nước đang phát triển. Người bệnh có thể thực hiện việc thay dịch tại nhà, tại nơi làm việc, hoặc những nơi mà họ lui tới, chỉ cần đảm bảo những điều kiện cần thiết để ngăn ngừa nhiễm trùng. 

Những vật tư cần thiết để thực hiện lọc màng bụng liên tục ngoại trú 

Đối vối hệ thống túi đôi (Ultrabag):

  • Ống thông (catheter)
  • Đầu nối titanium
  • Bộ chuyển tiếp (transfer set)
  • Dịch lọc màng bụng
  • Nắp đậy (minicap)
  • Kẹp

Hình 2 - Hệ thống túi đôi CAPD (Baxter)

Lưu ý khi lọc màng bụng liên tục ngoại trú 

Bất lợi chính của CAPD đối với nhiều người bệnh là cần thực hiện nhiều lần thay dịch trong ngày (thường 4 lần mỗi ngày). Mỗi lần thay dịch cần từ 30 - 40 phút. Yêu cầu về điều kiện vệ sinh khi thay dịch và thời điểm thực hiện trao đổi dịch làm hạn chế phần nào hoạt động thường nhật của người bệnh. 

Trước đây, viêm phúc mạc thường xảy ra mỗi 12 tháng một lần là mối lo ngại cho người bệnh. Hiện nay, với bộ chuyển tiếp (transfer set) và dụng cụ kết nối được cải tiến, số lần viêm phúc mạc đã giảm đáng kể chỉ còn 1 lần mỗi 3 năm hoặc ít hơn theo một số báo cáo.

Nguồn tham khảo:

  1. Baxter Healthcare
  2. Cẩm nang lọc màng bụng - BYT

Liên hệ Hotline 0903.056.132 để được tư vấn về dịch vụ Lọc màng bụng

---

Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:

Bệnh Viện Đức Khang

500 Ngô Gia Tự, P9, Q5, TP.HCM (cổng chính)

129A Nguyễn Chí Thanh, P9, Q5, TP.HCM (cổng phụ)

Hotline Đơn Vị Lọc Máu: 0931.888.457

Hotline Bệnh Viện: 0903.056.132

Chia sẻ